Kort maar krachtig

MartinFisch serie van vijfVeel tekst staat tegenwoordig online. Ga eens na: hoe lees je zelf? Als je een paginalap aan tekst ziet, stort je je daar dan vol overgave en enthousiasme op? Of zakt de moed je stiekem een beetje in de schoenen? Waarschijnlijk het tweede.

Korte alinea’s. Korte zinnen (afgewisseld met wat langere voor de broodnodige variatie) en gewoon korte teksten. De enige reden om lange teksten te schrijven is wanneer je een nieuw literair meesterwerk creëert. En dan nog kun je af en toe best een extra punt zetten of een nieuw hoofdstuk beginnen.
Want zoals gezegd in de blog Schrijf voor de lezer: je doet je lezer er een plezier mee. En daar doe je het uiteindelijk toch voor.

In mijn serie van vijf tel ik af tot mijn vijfjarig jubileum op 1 februari. Ik doe dit aan de hand van mijn eigen ideeën, inspiratiebronnen en geleerde lessen. Vandaag deel vier van mijn vijf heilige schrijfregels.

Lampionnen in het bos

stacaravan liesbethIk houd ervan als mensen hun nek durven uitsteken. Als ze iets nieuws durven proberen, risico nemen. Ik doel daarmee niet op bungeejumpen of het roer omgooien, maar meer op wat kleinere schaal zaken aanpakken en dromen najagen. Zo sprak ik deze week oud-collega Liesbeth. Ze vertelde over een initiatief waar zij samen met een vriendin van haar, Chantal Wieffer,  mee bezig is: een gepimpte stacaravan op een Veluwe camping.

 

De dames hebben met hulp van hun mannen een bruinige, uitgewoonde caravan omgetoverd tot een klein paradijsje in het bos. Een kleurrijke en gezellige plek om je even terug te trekken, van alle gemakken voorzien. En ga er maar vanuit dat het comfortabel is, want als er iemand bedreven is in het in de watten leggen van anderen, dan is het Liesbeth wel. En dat zal bij Chantal ook vast goed zitten. Ik kreeg meteen een beeld van sfeervolle lampionnen op de veranda met een glaasje wijn en een chocolaatje op het bed. Even echt ontspannen.

 

Het mooie is dat wij heel toevallig eind augustus een midweek (te kort!) naar Landal ‘t Loo zijn geweest, vlakbij de stacaravan van Liesbeth en Chantal. Uit ervaring weet ik dus hoe leuk de omgeving is. Je vindt er water, bos, vele activiteiten en prachtige stadjes en dorpen als Zwolle en Elburg. Ook mooi is dat de twee vrouwen hun passie en talent voor gastvrijheid en inrichten de komende jaren verder wil uitbreiden. Deze eerste stacaravan is slechts het begin. Goed bezig, wij komen graag een keertje kijken!

 

Keep it simple stupid

MartinFisch serie van vijfZinnen zo lang als een alinea met bijzinnen, ingewikkelde (of Engelse) woorden, vakjargon, afkortingen en in de lijdende vorm geschreven. Ik heb er een broertje dood aan. Je kent het wel: je leest een alinea en dwaalt af met je gedachten. Hè, wat heb ik nou gelezen? En je begint weer bovenaan. Of je geeft het op.

 

Te veel mensen geloven in de misvatting dat goed schrijven moeilijk schrijven betekent. Dat wanneer je maar veel moeilijke woorden en ingewikkelde zinsconstructies gebruikt, je kwaliteit levert. Daar ben ik het niet mee eens. Het enige wat er gebeurt, is dat mensen geïrriteerd raken en/of afhaken. Dan schiet je je doel voorbij.

 

Einstein zei het al: “als je het niet gemakkelijk uit kunt leggen, snap je het zelf niet”. Ik geloof niet in Jip & Janneke-teksten (behalve voor de juiste doelgroep), taal mag best een beetje virtuoos en creatief zijn. Maar geen eenheidsworstteksten schrijven betekent niet dat je dingen niet kunt uitleggen of zo nu en dan een punt kunt zetten. Houd het simpel dus, is mijn dringend advies.

In mijn serie van vijf tel ik af tot mijn vijfjarig jubileum op 1 februari. Ik doe dit aan de hand van mijn eigen ideeën, inspiratiebronnen en geleerde lessen. Vandaag deel drie van mijn vijf heilige schrijfregels.

Moeders verwende prinsesjes, of niet?

IJsje etenColumniste Elma Drayer draait er in de Volkskrant van 18 september niet omheen. Moederschap is helemaal niet zwaar, het was nog nooit zo licht als nu, meent zij. Sterker nog: moeders die klagen zijn verwende prinsesjes die hun zegeningen moet leren tellen. Zo, dat je het even weet.

 

De aanleiding was een blog op Me-to-we van journalistes Barbara van Erp en Femke Sterken waarin zij aangaven dat er een te rooskleurig beeld van moederschap wordt geschetst. In werkelijkheid ervaren zij het moederschap – in combinatie met werk – als zwaar. En dat had iemand hun van tevoren best mogen vertellen. Drayer vindt het onzin. Met alle moderne gemakken van nu, een man die steeds meer betrokken is en de gezinnen die uit steeds minder kinderen bestaan, is het juist gemakkelijker, zegt zij. We moeten niet zeuren. We moeten juist genieten van ‘kleuterpraat na een dag vol kouwe drukte op de zaak’ en scheppen in de zandbak om ‘te voorkomen dat je doordraait’. Ze vindt het geen dubbele belasting, maar dubbele rijkdom.

 

Moeten we nu alleen maar blij zijn met onze verworven rechten als vrouw om te mogen werken? En vooral niet zeuren? Feit is dat vrouwen nog steeds het grootste deel van de opvoeding en het huishouden voor hun rekening nemen. En ja, dat huishouden is nu minder werk dan vijftig jaar geleden. Maar er is naast die baan ook een stuk minder tijd.

 

Misschien zit het probleem er niet in dat we ‘alleen maar’ werken en zorgen. Maar in dat we dat graag zo perfect mogelijk willen doen. En dat we daarnaast nog jong, hip en slank willen blijven. Dat we ook een leuke vriendin willen zijn die regelmatig sport, een sociaal leven heeft en reisjes naar verre oorden maakt waarbij ‘de kinderen gewoon meegaan hoor’. Misschien dat die druk het zwaar maakt.

 

Ja, er wordt steeds meer gesproken over de ongemakken en obstakels van het moederschap. Poep, kots, hechtingen, huilbaby’s en krijsende peuterpubers zijn geen taboe meer. Maar toch: als je een blad over zwangerschap of geboorte opent, kun je rekenen op de roze wolk: zoetsappige plaatjes van schattige baby’s, moeders met blossen op hun wangen, handige, veel te dure gadgets en negen manieren om zelf biologische babyvoeding te maken. En vooruit, twee pagina’s over de minder leuke kanten. Het is zoeken naar een flinter realiteit tussen al het roze geweld. En zo lang er nog winkels zijn die als slogan ‘als jij wij wordt’ hebben, valt er nog flink wat winst te behalen.

 

Dus, is het zwaar? Ja, soms. Er zijn momenten dat ik gevierendeeld word tussen kinderen, werk, tijd voor mezelf en tijd voor mijn man. En o ja, het huishouden. Er zijn momenten dat ik om vier uur ’s nachts in mijn onderbroek weer een bed en kind sta te verschonen of dat ik twintig minuten lang met een peuter in de auto rondrijd die per se ‘een koekje wil’. En er zijn ook momenten dat ze ontzettend grappig, lief, aandoenlijk, slim en mooi zijn. Die zijn er gelukkig heel veel. Dus het is zwaar. En leuk. En vermoeiend. En hartverwarmend. Alle kanten van de medaille zijn vertegenwoordigd.

De hoofd- en de bijzaken

John Fife serie van vijfWat wil je nu écht vertellen? En wat is eigenlijk niet zo heel erg belangrijk? De kans is groot dat je zelf diep ondergedoken zit in de materie waar je over schrijft. Je weet er alles vanaf en bent er misschien wel laaiend enthousiast over. Middenin die zee van materie raak je het overzicht kwijt en verlies je uit het oog wat nu echt belangrijk is. En dat is jammer.

Bij schrijven is het ontzettend belangrijk om hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Waar draait het nu echt om? Wat zijn interessante details en wat geeft alleen maar ruis en paginavulling? Denk niet dat wanneer je alles vertelt, mensen alles lezen. Daar hebben ze helemaal geen zin in (in het gros van de gevallen). Houd het behapbaar en vertel het allerbelangrijkste als eerste. Lezers beginnen nu eenmaal bovenaan en lezen vervolgens door of haken af. Door met de belangrijkste boodschap te beginnen is je bereik het grootst. Want dat is je uiteindelijke doel: vertellen wat je te vertellen hebt.

Hiervoor moet je weten wat belangrijk is en wat niet. Vind je dat lastig? Probeer het verhaal dan eens onder woorden te brengen door het mondeling aan een gewillig slachtoffer te vertellen. Waar begin je mee? Wat is de kern? En welke vragen stelt je toehoorder? Het geeft je inzicht in je boodschap.

In mijn serie van vijf tel ik af tot mijn vijfjarig jubileum op 1 februari. Ik doe dit aan de hand van mijn eigen ideeën, inspiratiebronnen en geleerde lessen. Vandaag deel twee van mijn vijf heilige schrijfregels.

Schrijf voor de lezer

MartinFisch serie van vijfVoor wie schrijf jij eigenlijk? Voor jezelf? Of voor de lezer? Als je niet de nieuwe Harry Mullisch bent (en dan nog), schrijf je voor je lezer. Goed om in gedachten te houden wanneer je bezig bent.

 

Die lezer is om de een of andere reden getriggerd om jouw tekst te lezen. Van alle dingen die hij op dat moment kan doen, kiest hij of zij ervoor om jouw woorden tot zich te nemen. Ga daar respectvol mee om, stel hem niet teleur maar maak het hem gemakkelijk. Kortom: maak je tekst zo aantrekkelijk en leesbaar mogelijk.

 

Om te weten hoe je dat doet moet je eerst weten wie die lezer is. In tijdschriftenland bedenken bladenmakers een ijkpersoon. Die personificeert de lezer en geeft hen een richting bij het bepalen van de tone of voice, onderwerpkeuze en invalshoeken. Probeer dat eens voor jezelf te doen. Hoe oud is jouw lezer? Man of vrouw? Wat is zijn taalniveau? Waarom vindt hij je tekst interessant? Wat wil hij weten en leren? Als je dat in je achterhoofd houdt, heb je een goed vertrekpunt.

In mijn serie van vijf tel ik af tot mijn vijfjarig jubileum op 1 februari. Ik doe dit aan de hand van mijn eigen ideeën, inspiratiebronnen en geleerde lessen. Deze blog is onderdeel van mijn vijf heilige schrijfregels. 

Bijna vijf jaar ondernemen

MartinFisch serie van vijfIk heb iets met het cijfer vijf. Misschien komt het doordat ik op 25-5 geboren ben, misschien is het gewoon toeval. Maar nu ik in februari vijf jaar zelfstandig ondernemer ben, is dat een punt dat ik wil vieren. Ook leuk was het feit dat ik dit jaar vijf jaar getrouwd ben. Toevallig.

 

1 februari is nog best ver weg, maar ik begin alvast met de aanloop. De komende weken plaats ik steeds een blog in de ‘serie van vijf’. De eerste vijf blogs gaan over mijn basis: schrijven. Welke vijf schrijfregels zijn heilig voor mij? Vervolgens komen er vijf blogs over ondernemerschap. Welke vijf zaken leerde ik over ondernemen? Dan een serie over inspiratie. Want zonder inspiratie is er geen werk, geen ondernemerschap en geen werkvreugde. Elke blog vertel ik over een interview, moment of opdrachtgever die mij heeft geïnspireerd. Na een korte kerstpauze sluit ik de serie af met steeds een blog over mijn jaren als ondernemer. Van groen als gras-broekie tot zelfstandige die staat voor haar bedrijf en diensten. Met als kers op de taart een blog over de toekomst: waar wil ik over vijf jaar staan?

 

Wil je mijn series volgen? Elke woensdagmiddag zet ik een nieuwe blog online met de tag serievanvijf. Veel leesplezier!

De lelijke wereld

Stiekem slapen in het grote bedAangespoelde lijken van kinderen, een man met twee kinderen onder zijn arm en wanhoop op zijn gezicht. Een moeder die haar tweeling verdrinkt en voor de zekerheid met een balpen steekt omdat ze psychisch ziek is. Genocide door IS, het kapotmaken van eeuwenoud erfgoed door dezelfde mannen. Oorlog in Somalië, Noord- en Zuid-Sudan en Mali.

 

Elke dag worden er mensen vermoord, verkracht, ziek, beschadigd. Elke dag wordt er onrecht aangedaan. Ik houd me er liever niet teveel mee bezig, want je eigen leven wordt niet mooier wanneer je steeds aan de grimmige, donkere kant van de wereld denkt. Toch ben ik er nu wel mee bezig, met die lelijke zijde. Het kan niet anders, want het is te pijnlijk, te erg. Het contrast te groot. Aanspoelende lichamen van ‘gelukszoekers’, kinderen nog. Dat je als ouders zo’n stap durft te zetten, dan moet je wel wanhopig zijn. En dan mijn eigen kinderen, warm en rozig stiekem slapend in ons grote bed. Een leven om te koesteren.