Wat is de Wat?

Als je ziek bent tijdens feestdagen, vind je jezelf toch wel een beetje zielig. Ik wel in ieder geval. Daarbij komt dat mijn wederhelft van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat aan het werk is, dus er is niemand die thee voor mij zet of een dekentje haalt. Gelukkig ben ik al aan de beterende hand. Er is deze dagen niet bijster veel op tv, dus ik heb gisteren mijn boek maar uitgelezen. Vandaag misschien nr twee? Après-ski leest als een trein, dus ik sluit het niet uit.

Datzelfde kon ik niet zeggen van Wat is de Wat van Dave Eggers. Dit 636 pagina’s tellende boek gaat over het leven van een Soedanees die op jonge leeftijd uit Zuid-Soedan vlucht en uiteindelijk, na vele vluchtelingenkampen, ontbeteringen en bijna-dood-ervaringen naar Amerika emigreert, waar hij met veel moeite een bestaan probeert op te bouwen. Niet echt een vrolijk boek. Het vertelt over de ene na de andere verschrikking op een heel nuchtere manier. Alsof het door een leeuw gegrepen worden van een jongetje tijdens een wekenlange voettocht richting een vluchtelingenkamp net zoiets is als dat de bakker geen brood meer heeft.

Om eerlijk te zijn is het soms een iets te pittig boek, zelfs voor een doorgewinterde lezeres (al zeg ik het zelf). De geschiedenis van Soedan met allerlei clans, groeperingen en ontwikkelingen is zware kost. En je wordt niet bepaald vrolijk van het levensverhaal van Valentino Achak Deng. En toch vind ik het een aanrader. Want je krijgt zoveel meer begrip voor vluchtelingen.

We kennen allemaal wel die schoonmaker uit Somalië of die afwasser uit Afghanistan. Volwassen mannen van wie we de verschrikkelijke levensverhalen niet kennen omdat ze ons er niet mee lastig willen vallen of het zelf liever ook vergeten. Mannen die in ons land een kans krijgen, die vast blij zijn met hun baantjes die verder niemand liever wil uitvoeren. Vluchtelingen die hun hele of halve familie zijn kwijt geraakt. Hun leven, hun huis en hun cultuur. Maar ze dromen van meer. Zal het ze ooit meezitten? Ik voel me in ieder geval niet meer zielig met mijn pijnlijke keel. Alles blijkt relatief.