Sterven aan overdaad. Als je er over nadenkt is het belachelijk. Wie is er niet dood gegooid met de kindertjes in de arme landen tijdens de ‘eet je bord leeg’-discussies? Die kindjes gaan nog steeds dood aan ondervoeding en oorlog, maar ondertussen is er in de rijke landen een andere trend ingezet: we eten onszelf kapot.
Overdaad schaadt. Je oma zei het al en ze had gelijk. Frikadelletje hier, zak chips daar, taartje erbij… Was het vroeger nog zo dat mensen gebak aten bij een bijzondere gelegenheid, tegenwoordig is een dagje winkelen reden genoeg om onszelf te trakteren. En hoewel ik het motto ‘maak van iedere dag een feestje’ toejuich, is de keerzijde van de medaille pijnlijk: sinds 1980 is het aantal zwaarlijvige mensen verdubbeld. Of zoals nu.nl het beeldend opschrijft: een tsunami van obesitas overspoelt de wereld.
En dus moeten er campagnes gemaakt worden. Dertig minuten bewegen, balansdagen, de promotie van de schijf van vijf; er bestaat al van alles. De televisieprogramma’s pikken ook een graantje mee: Help, mijn kind is te dik, De afvallers XXL of Zwaarlijvige bruiden. Maar wat werkt er? Mensen weten volgens mij best wat goed en wat slecht is. Hoe krijg je ze zover dat ze ook de goede keuzes maken?
Gedragsverandering is bijzonder moeilijk te bereiken. Het is een proces van jaren en de wortel ligt bij het overtuigen van het belang van de verandering. Dus: mensen moeten het zélf willen. Moeten we een campagne à la de spreuken op sigarettenpakjes maken? Dat je een taart koopt met een sticker ‘slagroom doodt’ erop. Of een pay-off als ‘vet maakt meer kapot dan je lief is’? Misschien buttons met ‘Vet is vies’ of ‘Alleen gezond in mijn mond’. Een kookprogramma met de Tokkies, als voorbeeld van hoe het niet moet. En een guerrilla-actie met vloeibare, vette boter. Dat je je net bestelde oliebol nietsvermoedend richting je mond brengt om er een spuit viezigheid overheen te krijgen. Dat zal ons leren.
Maar een stukje verderop lees ik het antwoord op de vetvraag al: de voedselprijzen stijgen de pan uit. Dat is de oplossing: vet voedsel onbetaalbaar maken. De kracht van de portemonnee! De zuinige Nederlander steekt weer de kop op en we gaan massaal terug naar de verse markt waar je euro wat meer waard is. En zo belanden we automatisch weer in oma’s tijd, toen geluk nog heel gewoon was en overgewicht een statussymbool.